XÚC PHẠM NGƯỜI KHÁC CÓ BỊ PHẠT KHÔNG?
“Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Giao tiếp là nhu cầu cơ bản của con người, và tự do ngôn luận là quyền của công dân; tuy nhiên nếu các cá nhân không kiểm soát lời nói thì sẽ có chế tài như thế nào?
1. Tự do ngôn luận
Tại Điều 25 Chương II Hiến pháp năm 2013 quy định về tự do ngôn luận như sau: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”. Như vậy có thể biết rằng tự do ngôn luận là quyền của công dân. Tuy nhiên, quyền tự do ngôn luận không có nghĩa là sẽ có quyền xúc phạm, lăng mạ người khác.
2. Hậu quả từ việc lạm dụng tự do ngôn luận
Việc Hiến pháp 2013 đã quy định tự do ngôn luận là quyền của công dân, nhưng lại có một số cá nhân tổ chức lạm dụng quyền này dẫn đến quyền và lợi ích của người khác bị ảnh hưởng thì sẽ chế tài đối với hành vi.
Căn cứ theo Điều 331 BLHS 2015 về Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân như sau:
“1. Người nào lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.”
Ngoài ra, pháp luật cũng có quy định về việc khi cá nhân xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác sẽ bị xử phạt theo Điều 155 Bộ Luật Hình sự 2015 như sau:
“1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Đối với 02 người trở lên;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Đối với người đang thi hành công vụ;
đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;
e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;
g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%[75].
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên[76];
b) Làm nạn nhân tự sát.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”
Có thể thấy cá nhân, tổ chức khi vượt qua khuôn phép thì sẽ có chế tài phù hợp. Tuy nhiên, những năm gần đây lại có một hình thức mới về việc vi phạm điều này đó là sử dụng không gian mạng đến xúc phạm người khác.
3. Lạm dụng quyền tự do ngôn luận trên không gian mạng
“Không gian mạng là mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu; là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.” – Khoản 3 Điều 2 Luật An ninh mạng 2018
“Giang hồ mạng” một thuật ngữ mới xuất hiện trên mạng xã hội những năm gần đây để chỉ những cá nhân sử dụng mạng xã hội để xúc phạm người khác, sử dụng những từ ngữ thô tục. Tuy nhiên việc này lại thu hút lượng lớn cư dân mạng tương tác. Hành vi xúc phạm này vẫn sẽ vi phạm pháp luật quy định tại Điều 331 BLHS 2015.
Một ví dụ cụ thể cho việc xử lý vi phạm này là vào ngày 24/04 TAND Tp. Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình đã tiến hành xử xét xử bị cáo NTH về Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Theo VKSND TP Đồng Hới, bà H đã sử dụng tài khoản mạng xã hội facebook cá nhân để phát trực tiếp và đăng tải video, sử dụng quyền tự do ngôn luận và dùng những từ ngữ xúc phạm danh dự, nhân phẩm của một số tổ chức, cá nhân đang công tác tại TAND tỉnh, UBND phường Nam Lý, Phòng thanh tra Tp. Đồng Hới và Phòng giáo dục và Đào tạo Tp. Đồng Hới.
Hành vi của bà H đã xâm phạm nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhiều cá nhân, tổ chức, gây hoang mang dư luận, làm giảm lòng tin của người dân đối với cơ quan nhà nước.
Cuối cùng, TAND Tp. Đồng Hới đã tuyên phạt bà H 24 tháng tù về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.
Từ bài viết này, Hãng Luật Khánh Dương giúp quý độc giả hiểu hơn về việc sử dụng ngôn từ không kiểm soát. Việc xúc phạm người khác đôi khi không chỉ ảnh hưởng đến người khác mà còn ảnh hưởng đến bản thân mình. Hi vọng sau bài viết này quý độc giả sẽ có cái nhìn mới về tự do ngôn luận.
------------------------------------
Mọi chi tiết vui lòng liên hệ:
CÔNG TY LUẬT TNHH KHÁNH DƯƠNG VÀ CỘNG SỰ
Địa chỉ: Tầng 3, Tòa nhà 102A-B-C Cống Quỳnh, Phường Bến Thành, Tp. Hồ Chí Minh
Hotline Tổng Đài tư vấn pháp luật miễn phí: 0902.009.412
Số điện thoại yêu cầu dịch vụ Luật sư: 0986.708.677
Email: duong@luatkhanhduong.com
Website: luatkhanhduong.com
